Kattaqo‘rg‘on tumanida samarasiz foydalanilgan yerlar auksionga chiqarilishi, yer resurslaridan maqsadli foydalanishni ta’minlash va iqtisodiy rivojlanishni rag‘batlantirish maqsadida amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston Respublikasida yerga bo‘lgan qattiq talab va uning oqilona foydalanilishi zarurati bunday qarorlarni ko‘rishga olib kelmoqda.
Xususan, Kattaqo‘rg‘on tuman hokimining 2018-yil 23-martdagi 481-Q-sonli qarori asosida “ANOR TOL” fermer xo‘jaligiga “R.Islomova” massividan 5.2 gektar yer maydoni chorvachilik yo‘nalishi uchun 49 yil muddatga ajratilgan edi. Biroq, ushbu xo‘jalik chorva mollari bilan ta’minlanmagan va yerdan samarasiz foydalanishga kirishganligi sababli, Kattaqo‘rg‘on tumanlararo iqtisodiy sudining 2024-yil 13-sentabrda qabul qilingan qarori bilan ijara shartnomasi bekor qilindi. Natijada, yer maydoni tuman zaxirasiga qaytarilib, auksion savdoga chiqarildi.
Shu bilan birga, 2012-yil 19-noyabrdagi 788-Q-sonli qaror bilan “FARMON-F.B.M” fermer xo‘jaligiga 18.7 gektar yer maydoni chorvachilik yo‘nalishi uchun ajratilgan. Ushbu xo‘jalik ham chorva mollari bilan ta’minlanmagan bo‘lib, soliqlarni o‘z vaqtida to‘lamagan va yerdan maqsadsiz foydalanish holati kuzatildi. Natijada, 2024-yil 19-avgustda Kattaqo‘rg‘on tumanlararo iqtisodiy sudining qabul qilgan qarori bilan uning ijara shartnomasi ham bekor qilindi va yer tuman zaxirasiga qaytarildi.
Yana bir misol sifatida, 2020-yil 7-sentabrdagi 805-Q-sonli qaror bilan “Mohi Solihboy zotli chorvasi” xususiy korxonasiga 10.0 gektar yer maydoni 49 yil muddatga ajratilgan. Biroq, bu xo‘jalik ham chorva mollari mavjud emasligi, soliqdan 550.000.000 so‘m qarzdorligi va yerdan samarasiz foydalanish sababli Kattaqo‘rg‘on tumanlararo iqtisodiy sudining 2024-yil 8-avgustdagi qarori bilan ijara shartnomasi bekor qilindi. 2024-yil 25-sentabrda Samarqand viloyati iqtisodiy sudi ushbu qarorni apelyatsiya tartibida ko‘rib chiqdi va sud qarorini o‘z kuchida qoldirdi.
Ushbu holatlar, fermer xo‘jaliklarining yerdan maqsadli va samarali foydalanishining ahamiyatini ko‘rsatadi. Har uchala fermer xo‘jaligi ham ajratilgan yer maydonlaridan maqsadli foydalanmaganligi, soliq va boshqa majburiyatlarini bajarmaganligi sababli, Kattaqo‘rg‘on tuman hokimligi tomonidan ijaraga berilgan yerlar tuman zaxirasiga qaytarilib, auksionga chiqarilgan. Bu, o‘z navbatida, resurslardan samarali foydalanishni ta’minlash va yangi investitsiyalarni jalb qilish maqsadida amalga oshirilmoqda.
Xulosa qilib aytganda, samarasiz foydalanilgan yerlarni auksionga chiqarish, fermer xo‘jaliklarining faoliyatini nazorat qilish va ulardan samarali foydalanishni rag‘batlantirishga qaratilgan muhim qadamdir. Bu esa, iqtisodiy barqarorlik va samarali resurs boshqaruvi yo‘lida muhim o‘rin tutadi.
Yulduz Samatova,
“Kattaqo‘rg‘on: kecha va bugun” gazetasi muxbiri.
